Programma Bestuur en organisatie

Het nieuwe Waterbeheerprogramma (WBP), de bundeling van al onze waterambities voor de jaren 2028-2033, is op weg naar voltooiing. De 90%-versie is af en wordt nu voorgelegd aan medeoverheden en beroeps- en belangenorganisaties waarmee we optrekken. Ook alle Wetterskippers kunnen inbreng leveren. De totstandkoming van het WBP is begin 2025 gestart. Vanaf september vorig jaar kwam de productie echt op gang, in een kern- en schrijfteam en een brede projectgroep. In een informele checkronde krijgen medeoverheden en stakeholders de kans om te reageren. Deze fase eindigt op 29 september 2026 met een werksessie en een commissievergadering met het algemeen bestuur.

Net voor de zomer hebben we als dagelijks bestuur heeft het vernieuwde participatiebeleid ‘Samen voor ons water’ en een nieuwe participatieverordening en zijn beide documenten ter inzage gelegd. Het uitgangspunt van het vernieuwde beleid is: meedenken, meedoen en meebeslissen, tenzij er een goede reden is om hiervan af te wijken. We willen belanghebbenden vooraf duidelijk maken op welke onderwerpen invloed mogelijk is. Nieuw in de verordening is het zogenoemde uitdaagrecht. Sinds 1 januari 2025 zijn we wettelijk verplicht om vast te leggen hoe we hiermee omgaan. Met het uitdaagrecht doen inwoners en organisaties voorstellen om bepaalde taken van ons zelf uit te voeren. Hiervoor komt een digitaal loket waar aanvragen worden ingediend. We blijven altijd eindverantwoordelijk en wegen binnen de gegeven ruimte de belangen en mogelijkheden af. Per initiatief bekijken we wat mogelijk en haalbaar is.

We passen de vijf sporen uit ons klimaatprogramma toe in al ons werk. We blijven investeren in duurzame opwekking, fossielvrije processen en circulair beheer, en nemen duurzaamheidseisen op in inkoop en aanbestedingen. Ook is circulariteit steeds beter verankerd in assetmanagement en bij nieuwe projecten wordt beter gekeken naar 'toekomstwaarde', zoals klimaatneutraliteit en hergebruik van materialen en grondstoffen. We vergroten onze energiezelfvoorziening door het realiseren van batterijopslag bij een rioolwaterzuivering en werken verder aan het gebruik van windenergie. Daarmee vergroten we de productie van duurzame energie op onze eigen locaties. Met deze  zelfconsumptie, verminderen we de afhankelijkheid van het elektriciteitsnet. We zetten de elektrificatie van ons wagenpark voort en passen duurzame standaarden toe bij investeringen, aanbestedingen, inkoop en projecten.

We maken gebruik van ecosysteemdiensten die afhankelijk zijn van biodiversiteit en laten de natuur voor ons werken. We voeren het Útfieringsplan Bioferskaat verder uit en geven invulling aan de uitgangspunten van de nota Flora en Fauna. Hierbij zien we dat het aanjagen, adviseren en coördineren van acties, met name bij beheer en onderhoud en projecten, nog steeds continu aandacht nodig heeft om blijvend te koppelen aan ons werk.

We hebben een nieuwe digitale voordeur: www.wetterskip.frl. Dit past nadrukkelijk in het verder werk te maken van ons Fryske taalbelied. Dat we als Friese overheid zo’n beleidsplan horen te hebben, ligt vast in de landelijke Wet gebrûk Fryske taal. Het plan bevat zeven maatregelen om het Fries zichtbaarder te maken, opdat mensen zich uitgenodigd voelen om de taal ook te gebruiken in contacten met it Wetterskip. De overstap naar nieuwe web- en mailadressen is per 18 mei 2026 live gegaan.

In 2026 voeren we vanuit ons innovatiebeleid projecten uit. Als organisatie zijn we een innovatiebroedplaats en stimuleren vernieuwend denken bij onze medewerkers wat bijdraagt aan onze innovatiecultuur. Een mooi voorbeeld is de ontwikkelde autonome droneboot, die nauwkeurige watermetingen uitvoert volgens digitale vaarplannen. 
Samen met Maritiem Instituut Willem Barentsz, onderdeel van hogeschool NHL Stenden is een nieuwe virtuele simulator ontwikkeld voor het trainen en opleiden van stokers en machinisten voor het Woudagemaal. Normaal gesproken oefenen wij twee keer per jaar in de praktijk: in de herfst- en voorjaarsvakantie. Voor deze opleiding brengen wij het gemaal speciaal onder stoom en kan het publiek tijdens deze draaidagen meegenieten. Dit kost zo’n 20.000 liter aan biobrandstof per week. De nieuwe simulator lijkt op een computerspel en bootst het gemaal zo goed mogelijk na. 

De Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) en de Cyberbeveiligingswet (Cbw) stellen nieuwe eisen aan onze fysieke en digitale weerbaarheid. Wetterskip Fryslân is sinds september 2026 op grond van de Wwke aangewezen als kritieke entiteit. Dit brengt specifieke eisen en verplichtingen met zich mee voor de weerbaarheid van onze essentiële dienstverlening. Deze eisen en de risico’s en kwetsbaarheden binnen onze bedrijfsvoering vertalen we naar gerichte maatregelen en prioriteiten. Deze zijn we aan het uitwerken voor het verder inrichten van het bedrijfscontinuïteitsmanagement.

In 2026 zijn we aan de slag gegaan met het recent vastgestelde inkoop- en aanbestedingsbeleid en handelingskader. Deze zijn het kader voor rechtmatige, doelmatige en toekomstbestendige inkoop. De focus ligt op de verdere professionalisering van aanbestedingen, bestelprocessen, contractmanagement en contractbeheer, zodat de organisatie beter in staat is om risico's te beheersen en kansen te benutten. We zetten daarom in op een sterkere regie op contracten en leveranciers en ook krijgt Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) een nog nadrukkelijkere plaats binnen aanbestedingen en contracten.              

Organisatieontwikkeling
De implementatie van onze organisatievisie per 1 april j.l. is succesvol afgerond en we gaan verder met de doorontwikkeling van onze organisatie. Dit heeft de nodige tijd en inspanning gekost. Ondertussen zijn de (nieuwe) leidinggevende posities structureel ingevuld en wordt organisatiebreed de visie verder uitgebouwd. Daarnaast werken we verder aan sturing en cultuurverandering middels het leiderschapsontwikkeltraject.