We zijn voorbereid op lange termijn klimaatverandering
De tweede herijking van het Deltaprogramma geeft voor de waterveiligheid geen grote wijzigingen in strategie. Landelijk worden de zandtekorten langs de kust via het zandsuppleties aangevuld. Deze suppleties dragen ook bij het meegroeien van de platen in de Waddenzee op de lange termijn. Ook worden dijken, daar waar het kan, met zoveel mogelijk natuurlijke materialen (klei en gras) versterkt zodat deze keringen makkelijker uit te breiden zijn bij een volgende versterking. Bij de Afsluitdijk zijn door Rijkswaterstaat voortstuwers aangelegd om het huidige peil van het IJsselmeer te beheersen.
Door zeespiegelstijging zullen onze Waddenzeedijken hoger en daarmee in de basis breder moeten worden. In het kader van het uitvoeringsprogramma Wadden 2050+ is een routekaart voor de kustzone opgesteld. Deze routekaart geeft aan hoe we langs de Waddenzee de ruimte voor de bredere dijken willen vinden. In 2027 krijgt deze routekaart een vervolg in de regionale besluitvorming en wordt duidelijk hoe het proces in de ruimtelijke ordening er uit gaat zien.
Onze primaire waterkeringen voldoen aan de landelijke norm
Als beheerder beoordelen we of onze dijken voldoen aan de wettelijke veiligheidsnormen. Elke 12 jaar voeren we opnieuw een beoordeling uit. Dit doen we op basis van de rekenmodellen die landelijk door het Rijk worden gemaakt. In 2023 is de tweede beoordelingscyclus gestart, die loopt tot 2035. De verschillende dijktrajecten zijn verdeeld over de looptijd van deze beoordeling (2023-2035).
In 2027 wordt het bestuur de beoordeling van het dijktraject tussen Stavoren en Lemmer voorgelegd. De afgekeurde dijktrajecten worden geprogrammeerd voor versterking in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma.
In het verleden is al een aantal primaire dijk kilometers versterkt en op hoogte gebracht. In 2027 zetten we de voorbereiding van andere dijktrajecten voort. Vanaf iets ten westen van Holwerd en het Lauwersmeer starten we met de realisatiefase voor de projecten Ternaard-Paesens-Moddergat en Groen door het algemeen bestuur een kredietbesluit voor te leggen en aannemers te contracteren. Hierna start de voorbereiding op het fysiek aanpassen van de dijken. Bij Harlingen zullen we, vanuit het gebiedsproces samen met de provincie en gemeente, een vervolg geven aan de verkenningsfase waarbij we onderzoeken welke oplossing noodzakelijk is om de waterveiligheid te borgen. Voor de dijkversterking op Schiermonnikoog wordt in de loop van 2027 door het Rijk wettelijk de veiligheidsnorm vastgesteld. Het project wordt op de nieuwe norm aangepast.
Ook in 2027 zullen we ons actief en constructief inzetten binnen de Alliantie van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma en alle ontwikkelingen die bestuurlijk en ambtelijk spelen.
Wettelijke zorgplicht voor primaire waterkeringen
We willen op de hoogte zijn van de conditie waarin onze dijken en keringen verkeren. Veel van het werk in de jaarlijkse cyclus vindt achter de schermen plaats. De Omgevingswet vereist van ons dat we continu inzicht hebben dat onze dijken, duinen en sluizen, voldoen aan de veiligheidseisen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (wettelijk toezichthouder) toetst ons op het invullen van deze zorgplicht. Wij gebruiken een uitgebreid dashboard voor de zorgplicht waarmee we kunnen aantonen dat we als organisatie alle facetten van de zorg goed hebben georganiseerd en belegd; en dat we dit consequent en vakkundig doen. We rapporteren hier jaarlijks over aan het bestuur via de Rapportage Zorgplicht.
We inspecteren, onderhouden en beheren onze dijken (primaire keringen) conform onze zorgplicht. Het sluitstuk van deze jaarlijkse cyclus van de inspectie, onderhoud en toetsing leidt in oktober tot het memo 'Klaar voor stormseizoen'. Dit memo informeert het bestuur of de primaire keringen veilig zijn voor het stormseizoen en of de organisatie goed toegerust is om hoog water het hoofd te bieden. Deze memo geeft een overzicht van: het uitgevoerde onderhoud, het testen van sluitingsprotocollen, de actualisatie van hoogwaterplannen en de calamiteitenoefeningen. Om dit zo efficiënt mogelijk te doen passen we assetmanagement toe. Dit betekent dat we voor alle keuzes kosten, prestaties en risico's zo goed mogelijk tegen elkaar afwegen.
