Opgave Bedrijfsvoering

Portefeuillehouders: Luzette Kroon, Frank Jorna, Remco van Maurik, Monique Plantinga, Gerben de Boer

Terug naar navigatie - Terugblik ontwikkelingen en trends

Economische veranderingen, veroorzaakt door de oorlog in Oekraïne, resulteerden in prijsstijgingen en grondstoftekorten, waardoor operationele uitdagingen ontstonden. Strategisch personeelsbeleid bleek cruciaal om te voldoen aan de vraag naar arbeidskrachten in een competitieve markt. Als aantrekkelijke werkgever bieden we nog steeds een stimulerende werkomgeving met aandacht voor scholing en deskundige, verbindende samenwerking.

Terwijl we het afgelopen jaar evalueren, erkennen we de veerkracht van onze organisatie te midden van onzekerheid. De geleerde lessen zullen ons leiden naar een adaptieve toekomst, waarin we blijven streven naar effectieve samenwerking en flexibel inspelen op veranderende omstandigheden.

Bij het realiseren van de opgave Bedrijfsvoering gaan we uit van de duurzame doelen van Wetterskip Fryslân voor het zo slim mogelijk omgaan met energie- en materiaalgebruik, inpassing in de omgeving, waterkwaliteit, biodiversiteit, mens en maatschappij.

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - Wat wilden we bereiken?

Financieel beleid

Terug naar navigatie - Financieel beleid

Een gezond en toekomstbestendig financieel beleid en een betaalbaar waterschap. Dat is een belangrijke ambitie in ons coalitieakkoord. Inmiddels is de wereld veranderd en hebben we met ingang van 2022 te maken met een ongekend hoge inflatie. In de Kaderbrief 2023-2027 is geprobeerd om veranderingen die op ons afkomen zo goed mogelijk te vertalen in het effect op de netto lasten. Er zijn een aantal moeilijke keuzes gemaakt om de tariefstijging acceptabel te kunnen houden. Het niet meer activeren van bouwrente (2023) en het niet meer activeren van overhead op uren (2024) is verschoven naar 2025. Ook is rekening gehouden met belastingopbrengsten die € 1 miljoen hoger liggen dan de prognoses van het Noordelijk belastingkantoor en is € 2,5 miljoen opgenomen als realiseerbaarheidsafname. Daarnaast is de keuze gemaakt om een aantal incidentele ruimtevragers te dekken uit de algemene reserves. 

We realiseren onze opgaven en prestaties binnen de afgesproken kaders van onze begroting. We blijven de P&C-cyclus en haar producten optimaliseren. We willen, ook in dit proces, meer toe naar digitalisering. We richten de systemen opnieuw in om toekomstbestendige stuur- en verantwoordingsinformatie te kunnen genereren. 

Wat hebben we daar voor gedaan?

Informatievoorziening en ICT

Terug naar navigatie - Informatievoorziening en ICT

In huidige organisaties zijn data essentieel. Ook voor Wetterskip Fryslân is datagedreven werken de nieuwe standaard. We gaan data geautomatiseerd samenbrengen. Zo verwerven we nieuwe inzichten. Zo kunnen we data nog beter gebruiken ter ondersteuning van besluitvorming en het oplossen van strategische vraagstukken. In het informatiebeleidsplan IM 3.0 staat hoe we dat aanpakken. De doelstelling is om met zo weinig mogelijk middelen zoveel mogelijk te realiseren.

We werken toe naar een ander applicatielandschap. Daarbij is informatietechnologie (IT) dienstverlenend aan de rest van de organisatie. Dat betekent dat we:

  • de data infrastructuur zo inrichten dat deze de organisatiedoelstellingen optimaal ondersteunt (datagedreven werken);
  • de hybride werkomgeving verder ontwikkelen
  • daarmee sneller kunnen inspelen op veranderende behoeften

Wat hebben we daar voor gedaan?

Informatiebeveiliging en privacy

Terug naar navigatie - Informatiebeveiliging en privacy

De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) hanteren we als richtlijnen voor informatiebeveiliging en privacybescherming. Ook in 2023 verbeteren we onze beveiliging om ons beter te beschermen tegen acute bedreigingen op het gebied van informatieveiligheid. Dat doen we intern én in samenwerking met externe partijen. Door het moderniseren van ons ICT-landschap is daar minder beheer nodig. Die ruimte en tijd zetten we in om de nodige maatregelen uit te voeren.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Het Waterschapshuis

Terug naar navigatie - Het Waterschapshuis

Het Waterschapshuis is de regie- en uitvoeringsorganisatie voor de 21 waterschappen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie. Het Waterschapshuis is een gezamenlijke regeling en werkt nauw samen met de Unie van Waterschappen en de individuele waterschappen. Aansturing vindt plaats vanuit de opdrachtgeverstafel waar onze secretaris-directeur zitting in heeft. Het algemeen bestuur bewaakt de kaders waarbinnen het Waterschapshuis werkt. 

Samen met de andere waterschappen willen we onze informatiehuishouding verder verbeteren en beveiligen. We richten ons daarbij op de activiteiten van het Waterschapshuis die een duidelijke meerwaarde voor ons hebben. We dragen samen met andere waterschappen bij aan de ontwikkeling van het Waterschapshuis als aanbieder van dienstverlening (Shared Service Center). Ook blijven we het Waterschapshuis actief stimuleren in het organiseren van een voorspelbare bedrijfsvoering.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Digitale transformatie

Terug naar navigatie - Digitale transformatie

In 2019 zijn we gestart met het opzetten van een meerjarig innovatief programma voor de digitale transformatie bij Wetterskip Fryslân. Dit programma kent een vijftal strategische, samenhangende doelen, gericht op verbinding en/of versnelling. 

We hebben ons de volgende vijf doelen gesteld:

  1. We voeren onze waterschapstaken transparant uit: een heldere informatiebehoefte en onze informatie gebiedsgericht digitaal beschikbaar (open data).
  2. We werken in- en extern samen om onze kennis en ervaring te delen met anderen.
  3. We zijn digitaal toegankelijk. 
  4. We richten processen data gedreven (big data) in: slimme technologieën met meerwaarde voor organisatie en samenleving.
  5. We nemen medewerkers en bestuur mee in de veranderende samenleving waar digitalisering een steeds grotere impact heeft op ons dagelijks handelen. 

Wat hebben we daar voor gedaan?

Informatiesysteem laboratorium

Terug naar navigatie - Informatiesysteem laboratorium

In 2023 zijn we starten we  met de vervanging van het Laboratory Information and Management System (LIMS). In de tweede helft van 2023 stellen we een samenwerkingsovereenkomst met Waterlaboratorium Noord (WLN) op voor implementatie en beheer van een nieuw LIMS. We hebben de intentie om voor hetzelfde LIMS te kiezen als WLN.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Wet open overheid

Terug naar navigatie - Wet open overheid

De Wet open overheid (Woo) regelt het recht op informatie over alles wat de overheid doet. Het is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De wet is op 1 mei 2022 in werking getreden. Artikel 3.5 van de Woo schrijft voor dat een bestuursorgaan in de jaarlijkse begroting aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens over de uitvoering van de Woo in de openbaarheidsparagraaf, waarbij sprake is van een groeimodel. De overheid schrijft hiervoor modellen voor. Echter voor de openbaarheidsparagraaf is vooralsnog geen standaardmodel voorgeschreven.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Dienstverlening; klantcontact

Terug naar navigatie - Dienstverlening; klantcontact

We willen al het klantcontact op klantniveau en naar geografische locatie inzichtelijk maken. Zo kunnen we beter samenwerken met anderen en beter sturen op de kwaliteit van onze dienstverlening.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Maatregelen klimaatmitigatie

Terug naar navigatie - Maatregelen klimaatmitigatie

In 2030 willen we klimaatneutraal zijn. Dat doen we via een vijf sporenaanpak (zie hoofdstuk strategie en omgeving). Vanuit de bedrijfsvoering leveren we een bijdrage aan deze doelstelling. Wij gebruiken brandstof voor transport van zuiveringsslib, onderhoud van de watersystemen, zakelijk verkeer en woon-werkverkeer. We maken de komende jaren de overstap naar fossielvrije alternatieven en een volledig elektrisch wagenpark. In de tussentijd gebruiken wij blauwe diesel in plaats van fossiele diesel voor ons eigen materieel en wagenpark.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Klimaatneutraal en circulair inkopen

Terug naar navigatie - Klimaatneutraal en circulair inkopen

Het inkopen van goederen, diensten en werken is een onderdeel van bedrijfsvoering. Met de keuzes die we hierbij maken, leveren we een belangrijke bijdrage aan het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en het duurzaam (her)gebruik van materialen. Uitgangspunt voor alle inkooptrajecten is het beperken van CO2-uitstoot en het bevorderen van circulariteit.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Basisregistratie ondergrond

Terug naar navigatie - Basisregistratie ondergrond

Grote opgaven als energietransitie, klimaatadaptatie, woonopgave en economische groei hebben enorme impact op de directe leefomgeving. Niet alleen boven, maar ook ónder de grond. Al deze opgaven hebben te maken met het gebruik van de ondergrond. Niet alles kan op dezelfde plek. Het is dus essentieel om een ruimtelijk en integraal inzicht te krijgen in de ondergrond. Fundament hiervoor zijn eenduidige, betrouwbare data en informatie over de ondergrond van Nederland. Daarom werken we aan de Basisregistratie Ondergrond (BRO). We willen voldoen aan de wet BRO voor de data van de grondwatermonitoring. Deze nieuwe verplichting vergt aangepaste software en kennis en kunde.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Toezicht en handhaving

Terug naar navigatie - Toezicht en handhaving

Als waterschap houden wij toezicht op wet- en regelgeving met betrekking tot lozingen op oppervlaktewater. Ook houden we toezicht op de Keur Wetterskip Fryslân, zoals op het onderhoud van sloten en (grond-)wateronttrekkingen. Onze processen voor toezicht en handhaving sluiten aan bij de geldende wet- en regelgeving en bij de vragen en behoeften die er in ons beheergebied zijn op dit gebied. 

Wat hebben we daar voor gedaan?

Ondermijning

Terug naar navigatie - Ondermijning

Op 5 juli 2022 hebben onze dijkgraaf, de Commissaris van de Koning en alle burgemeesters in de provincie Fryslân de Intentieverklaring Friese Norm ‘Gezamenlijke aanpak van georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit’ ondertekend. De komende twee jaren gaan we als Friese overheden gezamenlijk aan de slag met het uitvoeren van de ambities uit de intentieverklaring.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Vervangen financieel pakket

Terug naar navigatie - Vervangen financieel pakket

Onze leverancier geeft aan ons financieel pakket met ingang van 2024 niet meer te ondersteunen. Voor het boekjaar 2024 beschikt Wetterskip Fryslân over een nieuw financieel pakket op maat voor waterschappen en dat past binnen onze informatiebehoefte. Het systeem sluit bovendien aan bij de wensen en behoeftes van de externe klant en voldoet aan het ordeningsprincipe digitale transformatie en aan wet- en regelgeving. Daarnaast zijn de effectiviteit en efficiëntie van financiële werkprocessen waar mogelijk en nodig verbeterd.

Wat hebben we daar voor gedaan?

Exploitatie

Terug naar navigatie - Exploitatie
bedragen x € 1.000
Bedrijfsvoering Jaarrekening 2023 Actuele begroting 2023 Oorspronkelijke begroting Verschil actuele begroting - Jaarrekening 2023
Bedrijfsvoering 12.551 12.184 12.580 -367
Eindtotaal 12.551 12.184 12.580 -367

 Toelichting op exploitatieresultaat jaarrapportage 2023

Rente (€ 1.056.000 voordelig)
Rentelasten: de betaalde rentelasten 2023 vallen 150.000 lager uit dan begroot. Omdat wij in 2023 minder hebben geleend dan vooraf begroot, vallen de rentelasten mee. 
Rentebaten: wij hadden in 2023 een positief saldo op de rekening courant en de rekening bij schatkist. Op de rekening bij de schatkist krijgen we rente over ons saldo en door de verhogingen van de Europese Centrale Bank is de rentevergoeding opgelopen van 1,9% naar 3,9%. Dit levert een voordeel op van € 620.000. Zie ook toelichting op schatkistbankieren (toelichting op balans Activa).
Bouwrente: de rente die wij in 2023 hebben toegerekend aan onze investeringen ligt € 290.000 hoger dan begroot. Dit levert een voordeel op in onze exploitatie. 

Belastingheffing & invordering (€620.000 voordelig)
De kosten voor de belastingheffing en invordering vallen € 620.000 voordeliger uit dan begroot. Het bedrag dat wij aan het Rijk betalen als een bijdrage in kosten voor het gebruik van de landelijke databank woz, valt lager uit dan begroot. Daarnaast heeft het NBK in haar jaarrekening een positief saldo gerealiseerd, waardoor onze bijdrage aan het NBK ook lager uitvalt dan begroot.  

Dotatie voorzieningen (€1.003.000 nadelig)
Wij hebben verschillende voorzieningen op onze balans staan. Voorzieningen kennen een wettelijk verplicht karakter, we hebben dus geen keuze of we deze wel of niet vormen.
Een uitgebreide toelichting op deze voorzieningen is in de paragraaf "Onttrekkingen aan overige bestemmingsreserves en voorzieningen". In totaal hebben de dotaties een negatief effect op het jaarrekeningresultaat (€ 1.003.000). 

Grondverkopen (€410.000 voordelig)
De verkopen van grond waren €410.500 hoger dan verwacht, waarbij twee transacties voor de helft van die opbrengsten verantwoordelijk waren. Daarnaast is er minder juridisch advies ingewonnen dan begroot.

Onvoorzien (€150.000 voordelig)
Vanuit het Waterschapsbesluit (BBVw) is deze  post een verplichting. 

Project Financiële administratie (€310.000 voordelig)
De invoering van het ERPx ligt op schema en de belangrijkste onderdelen zijn volgens planning met ingang van het nieuwe boekjaar live gegaan. Het project loopt nog door in 2024 en we gaan nog een aantal onderdelen implementeren en afronden waarvoor het budget in 2023 geraamd was. Het gaat hierbij o.a. om de begrotingsmodule en het inhoudelijke deel van de projecten module. We stellen voor om hiervoor een bestemmingsreserve te vormen voor een bedrag van € 310.000.

Huisvesting (€80.000 nadelig)
Bij Voortgangsrapportage I is aangegeven dat de onderhoudskosten van het hoofdkantoor de laatste jaren hoger zijn dan begroot. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door hogere loon- en materiaalkosten. Daarnaast waren er inpandige wijzigingen en ongeplande reparaties nodig aan onder meer de zonnepanelen op het parkeerterrein en de buitenverlichting.  In 2024 wordt er voor de instandhouding van het gebouw een nieuw meer-jaren-onderhoudsplan (MJOP) opgesteld en wordt het budget herijkt.

Innovatie (€65.000 nadelig)
In 2023 konden we veel innovatieve projecten financieren uit het innovatiebudget. Omdat we ook de samenwerking met het onderwijs willen versterken, zijn we een partnership met Wetsus aangegaan. De overschrijding van het budget komt ten laste van de bestemmingsreserve Innovatie.

ICT Producten en diensten/ huren (€300.000 voordelig)
In 2023 was het doel om in samenwerking met het Waterschapshuis (hWh) een Security Operations Center (SOC) op te zetten. Door vertraging zijn de kosten lager uitgevallen. De implementatiekosten van de cloud-software zijn lager omdat interne expertise en inhuur capaciteit is ingezet voor implementatie van cloud oplossingen.
De kosten voor project toegangsbeveiliging konden we binnen de reguliere exploitatie opgevangen. Daardoor hoeven we binnen de opgave geen gebruik te maken van de budgetruimte volgend uit de bestemmingsreserve. Echter, ook de opgave assetmanagement maakt kosten voor dit project.

Taakstelling (€ 1.700.000 negatief)
In de begroting 2023 is de taakstelling, zoals deze door het vorige algemeen bestuur is bepaald, opgenomen onder de opgave bedrijfsvoering. Deze taakstelling is als een verlaging van de lasten opgenomen in de begroting. De totale taakstelling was netto € 4.500.000, te realiseren uiterlijk 2024. Hiervan is in 2023 € 1.700.000 ingevuld. De invulling van de taakstelling is gerealiseerd binnen alle opgaven en resulteert nu in een negatief resultaat voor de opgave bedrijfsvoering. Het betreft dus een budgettair neutraal resultaat over de opgaven heen.
Het restant van de taakstelling per 1-1-2024 bedraagt nog € 1.106.000. In 2024 zullen wij de hele taakstelling realiseren. Bij de eerste voortgangsrapportage 2024 wordt het algemeen bestuur hier nader over geïnformeerd.

Investeringen

Terug naar navigatie - Investeringen
bedragen x € 1.000
Opgave Bedrijfsvoering Begroot krediet Verstrekkingen 2023 Verschil
Bruto Netto Bruto Netto Bruto Netto
Investeringen tbv Inforamtiebeveiliging 288 288 288 288 - -
Vervanging hrd- en software 426 426 426 426 - -
Laboratorium apparatuur 155 155 155 155 - -
Laboratorium LIMS 2.000 2.000 2.000 2.000 - -
Verkiezingen 2023 576 576 576 576 - -
Vervanging materieel, voertuigen en overig 657 657 657 657 - -
Subtotaal Opgave Bedrijfsvoering 4.101 4.102 4.101 4.102 0 0

Risico's

Terug naar navigatie - Risico's

1. Prijzen contracten, lange levertijden 

De prijsstijgingen in contracten zijn al in het begin 2023 doorgevoerd. Hier zien wij geen risico meer voor 2023 omdat de inflatie aftopt en we geen verdere prijsstijgingen verwachten. Een risico dat nog wel bestaat is de Risicoregeling contracten (verrekening achteraf op basis van indexcijfers 2023). Door deze contracten is de kans aanwezig dat leveranciers nog extra kosten door leveranciers in rekening brengen. De inschatting is dat dit kan oplopen tot € 200.000. 

2. Het aantal vacatures binnen Wetterskip Fryslân is in juli 2023 al gelijk aan het jaarlijkse gemiddelde van reguliere vacatures.   

  • We hebben dit jaar bij Wetterskip Fryslân meer vacatures dan in voorgaande jaren. Deze verschuiving is in lijn met marktontwikkelingen. Men kiest tegenwoordig sneller voor een andere baan. Een consequentie hiervan is vertraging op projecten en het verlies van kennis voor de organisatie.  We werken aan twee sporen om de consequenties te mitigeren
  • We proberen de beweegredenen van ons personeel om te blijven dan wel te vertrekken inzichtelijk te maken en daarbij rekening te houden bij het aantrekken van nieuwe medewerkers dan wel het faciliteren van de blijvers.   
  • Het blijkt uit ervaring dat werving van specialisme in deze markt een uitdaging blijft. We blijven onze werving methodes, formatie-indeling en focus aanpassen op de vraag vanuit de markt om deze zo goed en professioneel mogelijk te benaderen.